Legenden en Romances uit Spanje

This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included at the bottom of this eBook

Legenden en Romances van Spanje, auteur: Lewis Spence; illustraties: Otway McCannel

VOORWOORD.

Sedert de dagen van Southey heeft de Spaansche romantische literatuur
niet die belangstelling van Engelsche schrijvers en kritiek genoten,
waarop zij ongetwijfeld aanspraak heeft. In geen enkel land van Europa
heeft het zaad van de Romantiek zóó gemakkelijk wortel geschoten,
of is het tot zulk een weelderigen bloei gekomen als in Spanje, waar
de geaardheid van het volk nog duidelijker te voorschijn trad uit de
ridderverhalen, dan dit het geval was in Frankrijk of Engeland. Denken
wij bij het begrip Ridderlijkheid niet het eerst aan Spanje, aan zijn
eeuwenlangen strijd tegen de heidensche overweldigers van Europa, aan
zijn gevoel voor persoonlijke en nationale eer? Denken wij niet aan
den Cid Campeador, aan Gayferos en Gonzalvo de Cordova, reusachtige
geharnaste schimmen, een pantheon van helden, ver uitstekende boven
alles, wat de oorlogslegenden van andere landen ons te aanschouwen
geven. Het heldendicht van Koning Arthur, de Fransche chansons de
gestes, zijn bijna evenzeer uitvloeisels van volksoverleveringen als
van de verbeelding der zangers, die er het eerst een letterkundigen
vorm aan gaven. Maar bij de Spaansche romances speelt de folklore een
onbeteekenende rol, en de ridderlijke verdichtsels zijn òf gebaseerd
op geschiedkundige gebeurtenissen òf zij zijn voortbrengselen van
die schitterende en sprankelende fantasie, die alles kenmerkt, wat
dit Schiereiland aan literatuur heeft voortgebracht.

Ik heb meer plaats gegeven aan die verhalen, die het verband bewijzen
tusschen de Fransche chansons de gestes en de Spaansche cantares de
gesta, dan de meesten mijner voorgangers hebben gedaan, die over
Castiliaansche romantiek schreven. Behalve Fitzmaurice Kelly, de
begaafde schrijver over Spaansche letterkunde, is mij geen enkel
Engelsch schrijver bekend, die aan dit belangrijke onderwerp zijn
aandacht heeft gewijd. Mijn eigen opvatting over het volkomen
ontbreken van Moorschen invloed op de Spaansch romanceros, wordt
gesteund door critici, die veel beter dan ik in staat zijn dit
vraagstuk te beoordeelen; maar bij de behandeling van de ballade
heb ik mijn eigen weg gevolgd, en ik meen hiertoe gerechtigd te zijn
door een jarenlange studie van dit onderwerp, dat zoo ten volle mijn
belangstelling en liefde heeft. Mijne vertalingen zijn dan ook niet
slechts een wedergave van den inhoud, doch het zijn een getrouwe en
nauwkeurige overzetting van de oorspronkelijke balladen.

Ik heb ernstig getracht, mijn lezers een overzicht te verschaffen van
de Spaansche romantische literatuur, die tot uitdrukking is gekomen
in de cantares de gesta, de ridderverhalen, romanceros en balladen,
en in zangen van meer teederen aard. In de verschillende hoofdstukken
zal de lezer een uitvoerige beschrijving vinden van al deze uitingen
der Spaansche letterkunde.

Wanneer dit werk er toe zou bijdragen, dat de belangstelling van enkele
lezers zou worden gewekt voor de edele Castiliaansche taal, dan zou
het aan zijn doel hebben beantwoord. De werkelijke schoonheid van
deze verhalen ligt verborgen achter de sluiers van een taal, onbekend
aan het grootste deel van het lezende publiek; zij kan slechts worden
bevrijd door de tooverstaf van de studie. Dit boek bevat slechts de
armzalige afspiegeling en de zwakke wedergave van verborgen wonderen.

INHOUD.
Hoofdstuk Bldz.

I. De Bronnen van de Spaansche Romance
II. De “Cantares de Gesta” en de “Poema del Cid”
III. “Amadis de Galliër”
IV. Vervolg van “Amadis de Galliër”
V. De Romances van Palmerin
VI. Catalonische Romances
VII. Roderick, de laatste der Gothen
VIII. “Calaynos de Moor”, “Gayferos” en “Graaf Alarcos”
IX. De Romanceros of Balladen
X. Vervolg van de Romanceros of Balladen
XI. Moorsche Romances van Spanje
XII. Verhalen van Spaansche tooverkracht en hekserij
XIII. Humoristische Romances van Spanje

HOOFDSTUK I. DE BRONNEN VAN DE SPAANSCHE ROMANCE.
Het teedere Fransche liefdeslied,
De zangen van ‘t schoone Brittanje,
Legenden van het zwaard en de speer,
Geboren in Allemanje,
Dit alles verbleekt bij de kleurige pracht
Der balladen van ‘t oude Spanje!
Wanneer een vreemdeling op zijne reizen rust zou zoeken in een tuin van
het oude Granada, onder een afdak van citroen- en moerbeibladeren,
en zijn oor zou openen voor de melodieën der wateren van de
Granaatappelstad, en zijn geest voor de betoovering van hare atmosfeer,
dan zou het hem gemakkelijk vallen te gelooven dat in de dagen, toen
hare kleuren minder teeder en hare verrukkelijke lucht misschien minder
verkwikkend was, de harpen harer zangers de weefgetouwen waren, waarop
de weefsels van de romance ontstonden. Bijna instinctief zal hij den
indruk krijgen, dat de Spanjaard, die dit paradijs herwonnen heeft,
na eeuwen van ballingschap, en die aangeraakt werd door de betooverde
echo’s van de Moorsche muziek, die daar nog rondzweefden, werd
opgewekt tot hartstochtelijke lofzangen op die helden van zijn ras,
die zoo onafgebroken hadden gestreden en zooveel hadden opgeofferd,
om het te herwinnen. Maar wanneer hij de Sierra del Sol zou beklimmen
en door de betooverde vertrekken van het Alhambra zou dwalen, zooals
een kind door het land der droomen, dan zou hij in zijn hart zeggen,
dat de menschen, die deze kamers bouwden uit den regenboog, en deze
muren beschilderden van het palet van den zonsondergang, ook het
onzichtbare, doch daarom niet minder schitterende paleis van de
Spaansche Romance opbouwden.

Of als iemand, wandelende in de schaduwen van Cordova, peinst over
de Moskee Maqsure, welker deuren van Andalusisch staal toegang gaven
aan dichters en sterrewichelaars, of wanneer hij denkt aan het paleis
van Azzahra, gebouwd van rozerood en zeegroen marmer, geroofd uit
de Byzantijnsche kerken van Ifrikia, zal hij dan niet gelooven,
dat in deze stad van verwoeste pracht en vernielde betoovering de
passiebloem van de Romance in volle heerlijkheid opbloeide?

Maar wij kunnen de tonen der vergeten melodieën niet meer vinden,
noch kunnen wij samenvoegen het mozaïk van verbroken harmonieën in de
warme en klinkende stad der Saracenen, evenmin als in de “mijn van
zijde en zilver”, het oude Granada; noch te midden van de marmeren
overblijfselen van Cordova, waar het marktplein overstroomd was met de
geschilderde perkamenten van Moorschen zang en wetenschap. Wij moeten
ons afwenden van het bloeiende Zuiden, en de kale hoogten van Castilië
en Asturië beklimmen, waar het Christelijk Spanje gedurende 500 jaren
gevangen was op eene dorre en verschroeide vlakte en waar geboren
werd een diepe hartstocht van vaderlandsliefde en zelfopoffering,
die uiting vond in heerlijke krijgszangen, waarvan de echo’s tusschen
de bergen weerklinken als spook-klaroenen op een vergeten slagveld.

Share

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *